Gazetka nr 55, czwartek 4 czerwca 1998

(2482 sw w tym tekcie)
(3751 odson)   Strona gotowa do druku




    Spis treci

cz pierwsza

I. Kapela Bobowskiego

Dzi na przedostatniej przed wakacjami zabawie Domu Taca zagra kapela Aleksandra Bobowskiego skrzypka z Kurpiw Biaych. Wystpi on w skadzie z harmonist i bbnist brami Czesawem i Edwardem Kruciskimi z Kalinowa (Kurpie Biae). Pan Aleksander ju wystpowa w Domu Taca, by wtedy ranny w rk i nie gra tak, jak by chcia. Dzi jego wystp na pewno si powiedzie bez przeszkd.

Aleksander Bobowski - fenomen skrzypiec.

To jeden z niewielu muzykantw, ktrych styl grania stanowi yw pamitk czasw Kolbergowskich. Podobnie gbokie korzenie ma cz bogatego repertuaru Pana Aleksandra - zwaszcza oberki. Szanowny i znakomity go dzisiejszego wieczoru w "Domu Taca" urodzi si w roku 1918 w malekiej wiosce Grabniak w parafii Porba midzy Wyszkowem a Ostrowi Mazowieck czyli na Kurpiach Biaych. Z Grabniaka daleko i do Narwi i do Bugu. Caa okolica to przysowiowe kurpiowskie "laski i piaski", wic chocia may Aleksander przepada za muzyk (nia mu si po nocach harmonia pedaowa) to muzykantem zosta nie z pobudek romantycznych, a z troski o chleb. Harmonia bya wtedy zupen nowoci, instrumentem bardzo drogim. Ojciec przywiz mu za to z jarmarku skrzypce, by na nich mg rozgrywa pierwsze melodie zasyszane od matki, od starszych koleanek ze wsi i od wuja-skrzypka, pod ktrego okiem wiczy. Jako, e modzie z poowy wioski ganiaa bydo w jedno miejsce, may Aleksander bra ze sob skrzypki i wprawia si w grze do taca.
Tam, ktrego razu, wracajc po skrzypki ktre zawiesi by na pniu drzewa, ku swojej rozpaczy zobaczy byka, ktry z sobie tylko znanych powodw bd skrzypki rogami na drzazgi. Na szczcie byli kiedy majstrowie, ktrzy potrafili zrobi co z niczego - skrzypce zostay sklejone.
Na pierwsze powane granie wypuci si jako 11-letni chopiec (za ojcowskim naturalnie pozwoleniem, z trudem zreszt ubaganym) w karnawale roku 1929. Post zacza wtedy rodzina Bobowskich majc w kieszeni 150 zotych wicej (tyle kosztowaa dobra krowa). Od tej pory Aleksander grywa regularnie, a wszystkie te prace "skrzypcowe" syna ojciec skrztnie odnotowywa w specjalnym zeszycie, dziki czemu wiadomo, e w cigu roku zarobki z grania zaczy z czasem przewysza te z gospodarki.
Terminujc u wuja-skrzypka Pan Aleksander nauczy si zanikajcej ju wtedy sztuki grania na basetli. Na zabawach i weselach grywa ju z harmoni pedaow ( z pocztku ptonow). W latach 30-tych by najczciej zgadzanym skrzypkiem w parafiach Porba, Braszczyk, Dugosiodo. Grywa take nierzadko w wioskach odlegych nawet 30 - 40 kilometrw od domu, za Bugiem (gdzie prosili bez bbna) i na ydowskich zabawach (te bez bbna). Najlepiej wspomina kapel, w ktrej gra na przeomie lat 30 i 40-tych: z harmoni, klarnetem i bbnem. Wszyscy w tej kapeli byli geniuszami swoich instrumentw. Kiedy nie doywszy 30 lat umiera niezwykle utalentowany klarnecista, sam Pan Aleksander z powodzeniem go zastpuje, grajc wymiennie na skrzypcach i klarnecie.
Za okupacji - aresztowany trafia na Pawiak, a dalej na Majdanek i w kocu do Bergenbelsen, skd szczliwie wraca w 1945 roku, w dodatku z nowymi skrzypcami. Obejmuje gospodark po zmarym ojcu, eni si, nie zaniedbujc jednoczenie rzemiosa muzykanckiego. Take wwczas, gdy przenosi si na ziemie odzyskane (w Elblskie) gra rwnie czsto i z rwnym powodzeniem (z bratem na harmonii) w wikszoci wrd repatriantw z kresw i te niemaej liczby osadnikw z Kurpii.
Po 9 latach wraca w rodzinne strony, gdzie koczy karier muzykanck w 1973 roku. Znowu przenosi si, tym razem pod Warszaw i od tej pory waciwie nie bierze skrzypiec do rki. Pracuje jako portier w szpitalu, uprawia ogrdek. Dwa lata temu w pewien jesienny dzie otwiera drzwi swojego domu i jest wyranie zaskoczony, nie tyle widokiem nieznajomej osoby co swoj wasn legend.
Remek Mazur-Hanaj

II. Kapela Domu Taca

Z muzykujcych przyjaci Domu Taca bdziemy mieli szans usysze dzi kapel Katarzyny Andrzejowskiej z pstrykanymi polkami rzeszowskimi, w skadzie z Agat Adamkiewicz - cymbay, Piotr Zgorzelski - sekund, kontrabas, Piotr Piszczatowski - kontrabas, par: Agnieszk i Tomasza Jew (skrzypce i klarnet) z melodiami ydowskimi oraz Kasi Andrzejowsk z Danielem de Latour (skrzypce, skrzypce, bbenek) z oberkami radomskimi i lubelskimi.

III. Kapela z Siedmiogrodu

Goci dzisiaj bdziemy kapel z Siedmiogrodu. Graj muzyk z regionu Gyimes i Felcsik. Kapela nie ma podobno w skadzie skrzypka, s za to fujarki, gordon, bben.

Wieci o Kapeli z listy dyskusyjnej Muzykant

Doczytaem si na plakacie, e w ramach "Dni Ursynowa" (w Warszawie) 6 czerwca midzy 11.30 a 14.00 na boniach pod Kop Cwila (midzy stacj metra "Ursynw", Dolink Suewieck i ul. Puawsk) zagraj "Varsovia Manta", "Sierra Manta", "Waasi" i kapela z Siedmiogrodu (o ile nie przekrciem nazwy?) "Botaska".
Karol Ejgenberg
Pragn poinformowa wszystkich zainteresowanych, e na pocztku czerwca przyjedzie do Polski kapela z Siedmiogrodu. Kapela liczy cztery osoby, instrumentarium: fujarki, bben, kobza, gardony, piew... Graj muzyk modawsk (gownie wgiersk), z Gyimes'u i z Felcsik (wioski w Siedmiogrodzie). 6 czerwca graj na jakiej duej imprezie na Ursynowie, moe jeszcze uda si zrobi wspln imprez z polskim Domem Taca na Elektoralnej.
W czwartek 4.06 w Polskim Domu Taca na Elektoralnej od 18.00 odbdzie si zabawa z udziaem polskich kapeli, gocinnie wystpi te kapela z Siedmiogrodu. Do zobaczenia...
Mateusz Dobrowolny
Ja przepraszam, ale muzyka modawska ma niewiele wsplnego z wgiersk i ja np. na modawsk to bym poszed, a na wgiersk to ju niekoniecznie...Czy kto mgby to sprecyzowa ?
Piotr Lipko
Oczywicie, e muzyka modawska jest inna ni wgierska, ale naley pamita, e w basenie Karpat wszystkie kultury: wgierska, rumuska, cygaska, modawska i inne, wzajemnie si przenikaj i na siebie silnie oddziauj. Poza tym przez dugi czas muzyka bya gwnie grana przez Cyganw. Teraz kada narodowo stara si pielgnowa wasn muzyk i kultur, ale wpywy pozostaj.
Nie powinno wic specjalnie dziwi, ze Seklerzy (z w/w kapeli) graj nie tylko muzyk wgiersk. Wgrzy nie tylko mieszkaj na Wgrzech, ale te w Siedmiogrodzie, w Modawii, na Sowacji... Trudno mi co wicej na ten temat powiedzie, bo nie orientuj si dobrze w tych tematach. W kadym razie wydaje mi si, e zamykanie si na inne kultury nie jest dobrym podejciem, szczeglnie w okresie, kiedy zamierzamy wej do Unii Europejskiej.
Mateusz Dobrowolny

cz druga

To, co bdzie

Szukamy nowego Grzesiuka, czyli o stanie obecnym folkloru warszawskiego smutnych refleksji kilka

14 czerwca w gocinnych murach Warszawskiego Orodka Kultury przy ul. Elektoralnej odbdzie si pita edycja konkursu pod nazw "Szukamy nowego Grzesiuka", stanowicego przegld amatorskiego ruchu zwizanego z folklorem warszawskim. Jego uczestnikiem moe zosta kady, kto umie zapiewa piosenk (znan ju lub ewentualnie wasn) luno zwizan z Warszaw, czy odczyta wasny tekst lub wyrecytowa wiersz. W dzie ten zjeda si caa rynsztokracja warszawska, aby spotka si przy szlagierach starej Warszawy, a przy okazji napi si piwa sponsorowanego przez Browary Warszawskie (d. Haberbuscha). Z dowiadcze z poprzednich lat wywnioskowa mona, e jury, w ktrego skad wchodzili wybitni twrcy zwizani ze stolic, tacy jak reyser Marek Piwowski, aktor Zbigniew Buczkowski czy pisarz Marek Nowakowski, preferuje tych, ktrzy pojawiaj si na estradzie z wasnymi oryginalnymi tekstami i melodiami. Nazwa imprezy brzmi bowiem "Szukamy NOWEGO Grzesiuka".
Teraz kilka sw o patronie imprezy. Stanisaw Grzesiuk (1918-63) to legendarny bard warszawskich przedmie, czowiek wychowany na warszawskim Czerniakowie, stanowicym obok Woli, a po wojnie i Pragi, gwne rdo folkloru warszawskiego. Losy swojego burzliwego ycia opisa w trzech ksikach: "Boso, ale w ostrogach", "Pi lat kacetu" i "Na marginesie ycia" stanowicych przykad wznoszenia si na wyszy poziom czowieczestwa wbrew ndzy, obozowemu ponieniu, czy cikiej chorobie. Jednak nie dziaalno literacka, lecz gwnie wokalna przyniosa mu uznanie i saw. Jego szorstki, z lekka ochrypy gos wydobywajcy si przy akompaniamencie zrobionego w obozie koncentracyjnym banjo wzrusza do dzisiaj.
Pita edycja konkursu "Szukamy nowego Grzesiuka" posuya mi za pretekst do podzielenia si kilkoma niewesoymi refleksjami na temat stanu i kondycji folkloru warszawskiego. Pono i w naszym Domu Taca pojawia si jaka kapela warszawska, ale tego najstarsi grale a nawet Antoni Beksiak nie pamitaj.
Kady, kto odwiedza stolice rnych pastw, bez trudu wyczuwa specyficzny klimat muzyczny, czy to Parya czy Budapesztu. Kawiarenki, restauracje, parki, deptaki rozbrzmiewaj charakterystyczn dla danego miasta muzyk. C moe usysze cudzoziemiec przyjedajcy do Warszawy? Gwnie sympatycznych studentw latynoamerykaskich obstawiajcych centralne punkty miasta, a to pasa przy Domach Towarowych Centrum, a to Rynek Starego Miasta czy Plac Zamkowy. Czasami zdarzaj si jacy muzycy zza wschodniej granicy (niektrzy nawet bardzo zdolni) raczcy nas znanymi standardami rosyjskimi.
Konia z rzdem temu kto wie, gdzie w Warszawie mona posucha kapeli warszawskich. Osobicie mam wraenie, e jeli chodzi o folklor warszawski, mamy do czynienia ze zjawiskiem katakumbowym, z sytuacj przypominajc pierwszych chrzecijan (tu chyba ostatnich). Warto tu zada dramatyczne pytanie, czy jest w ogle o czym mwi i czy przypadkiem folklor warszawski nie umar. Ot moim zdaniem na szczcie nie. Znale mona pewne jego enklawy. Powiedzmy par sw na ich temat.
Jeli chodzi o kapele, ja znam osobicie cztery. S to: Kapela Warszawska Stanisawa Wielanka, Orkiestra z ulicy Chmielnej, Kapela Praska, Kapela Rembertowska. Najbardziej znan jest ta pierwsza, kierowana przez niestrudzonego Stanisawa Wielanka, wychowanego podobnie jak Grzesiuk w "dolnym" miecie czyli na Czerniakowie, byego lidera synnej Kapeli Czerniakowskiej, autora piewnika andrusowskiego "Szlagiery Starej Warszawy", popularyzatora piosenek warszawskich (vide program w Naszej Telewizji "piewamy ze Stakiem Wielankiem" a przede wszystkim znakomitego ich wykonawcy. Jest to chyba jedyna kapela majca zabezpieczone rodki finansowe, sponsorowana jest bowiem przez Browary Warszawskie. Nie mona tego powiedzie o kolejnej legendarnej kapeli tj. Orkiestrze z ulicy Chmielnej. Jest to "firma" istniejca 70 lat, a na dwik ich piosenek ywiej uderza serce kadego prawdziwego warszawiaka, a niekiedy uda si dostrzec w oczach suchaczy ezk prawdziwego wzruszenia. Dzielia kapela dole i niedole stolicy w jej najnowszej, jake burzliwej historii. Wspomnijmy tylko, e film pt. "Zakazane piosenki" jest ilustrowany piosenkami okupacyjnymi granymi i piewanymi przez t orkiestr. Od kiedy Kapela stracia opiek menedersk, utrzymuje si z wasnych funduszy zdobywanych w czasie codziennych koncertw w podziemnym przejciu na skrzyowaniu Alej i Marszakowskiej.
Na prawdziwe centrum folkloru warszawskiego wyrs Dom Kultury w Rembertowie, gdzie swoj siedzib maj dwie pozostae z wyej wymienionych Kapele: Praska i Rembertowska. Ta pierwsza jest laureatk jednego z konkursw "Szukamy nowego Grzesiuka", Kapela Rembertowska za nagraa bardzo udan kaset "Cho goo lecz wesoo" a jej wokalista z charakterystycznym zapiewem warszawskim to prawdziwa klasa.
Naley wspomnie te o weteranie estrady , znanym aktorze i piosenkarzu, wykonawcy tak znanych piosenek, jak "Statek do Mocin", "Jedziemy na Bielany" czy "Bomba w gr" Jaremie Stempowskim. Od czasu do czasu mona usysze go wystpujcego gocinnie z Kapel Warszawsk" � Jaremie Stempowskim.
Wrd amatorw wymieni naley dwie grupy dziaajce w ruchu K Seniora na Ochocie: "Wrzos" z ulicy Supeckiej oraz "Baniowa" z ulicy Baniowej. S oni na og gwnymi laureatami omawianego Konkursu a ywotnoci temperamentu oraz wspaniaych strojw, ywo przypominajcych stroje przedwojennej Warszawy mona im rzeczywicie pozazdroci.
Na koniec chciabym wspomnie o pewnym zjawisku, ktre w opinii Dostojnych Ojcw Domu Taca oraz Uczonych w Pimie Muzykologw moe przyprawi o palpitacje serca, a mnie narazi na kary kanoniczne jakie heretykowi, takiemu jak ja naleaoby wymierzy. No c, �niech ogie w. Antoniego sparzy mi kiszk stolcow". Myl o Muku Staszczyku i Szwagierkolasce. Ju sysz te gosy: komercja, szmal, maswa itd. C, bd broni Muka. Faktycznie nowe aranacje zawieraj silne wpywy wspczesnej kultury masowej, ale mimo to piosenki Grzesiuka nabray nowego brzmienia, s bardziej dostpne dla ucha wspczesnego suchacza, a jednak nie straciy ich pierwotnego sensu. Specjalnie rozmawiaem z ludmi, ktrzy znali piosenki Grzesiuka na temat aranacji Szwagierkolaski i ku memu miemu zaskoczeniu ich opinie byy niemal entuzjastyczne. A c powiedzie o wznowieniach kaset i ksiek Grzesiuka? Dziki Mukowi zjawisko, ktre istniao w wiadomoci nielicznych zostao niemale wskrzeszone z martwych.
Koczc te rozwaania chciabym zastanowi si, co jest przyczyn takiej marnej kondycji folkloru warszawskiego. Przyczyny zasadniczej upatrywabym w tragicznej najnowszej historii miasta, gdzie, jak piewa Muniek "Hitler i Stalin zrobili co swoje" 300 tys. zagazowanych warszawskich ydw, 150 tys. zamordowanych bestialsko w czasie powstania, setki tysicy wypdzonych i rozproszonych po caym wiecie. Olbrzymie ruchy migracyjne i napyw ludnoci z innych terenw nie zwizanych emocjonalnie z Warszaw ani z jej kultur ani etosem. Warszawa rozbrzmiewaa niegdy kapelami podwrkowymi a na dwik melodii "Stachu wr, daruj ci winy" otwieray si okna w kamienicach, z ktrych sypay si zawinitka z pienidzmi jako wynagrodzenie za trud ulicznych grajkw. Czy to ju nigdy nie wrci?
Wszystkich zainteresowanych omawianym tematem namawiam do dyskusji. Artyku ten niech bdzie pierwszym w niej gosem.
P.S. Wszystkich, ktrym bij serca warszawiakw lub interesuje folklor warszawski zapraszam na V Konkurs "Szukamy nowego Grzesiuka", ktry odbdzie si 14 czerwca w Warszawskim Orodku Kultury przy ul Elektoralnej. Pocztek o 1100.
Tadeusz Czarnecki-Babicki

cz trzecia

I. Jeszcze w czerwcu�

  • Ostatnie spotkanie w Domu Taca - 18 czerwca. Wystpi kapela Bednarzy z zamojskiego.
  • Przegld muzykantw z radomskiego w t niedziel, 7 czerwca w Przysusze blisko Radomia. Zwykle, gdy jest adna pogoda przegld odbywa si na wieym powietrzu, na estradzie blisko muzeum Oskara Kolberga.
  • Przypominamy, e w dniach 10 14 czerwca jestecie mile widziani w naszym domu w Izbach, w Beskidzie Niskim! Czekaj na was gry (Lackowa), jezioro, zielone polany, las, zabytkowe cerkwie... i mie wieczory przy lampach naftowych, muzykowaniu i piewach. A nasz dom reklamy chyba ju nie potrzebuje. Wszystkich che w dniach 10 � 14 czerwca jestecie mile widziani w naszym domu w Izbach, w
Agata i Andrzej Adamkiewicz
  • Ostatnie warsztaty taneczne w Domu Taca odbyy si w zeszym tygodniu. Prowadzcy je Piotr Zgorzelski ma zamiar pojawi si w Kazimierzu na Festiwalu Kapel i piewakw Ludowych i sprbowa poprowadzi warsztat na wolnym powietrzu. Kapel bdzie dostatek.
  • Festiwal Kapel i piewakw Ludowych w Kazimierzu, jak zwykle w ostatni weekend czerwca. Jeli bdzie wicej osb chtnych do pojechania na t szumn imprez, mona prbowa zamwi wsplny nocleg. Prosimy o kontakt z Redakcj bd Piotrem Zgorzelskim tel. 659 79 42 (po 2300).
Kazimierz - stary dom przy Krakowskim Przedmieciu
rys. E. M. Andriolli

II. A latem

W dniach 1 - 5 lipca zapraszamy na spotkanie, ktre w ostatniej Gazetce zostao nazwane troch na wyrost taborem. W Domu Taca pojawia si wiele osb, ktre byy na letnich taborach wgierskich domw taca. Dlatego spieszymy wyjani, e nasz zamys jest o wiele skromniejszy. Spotkamy si, eby wsplnie przez pi dni gra, taczy i uczy si od zaproszonych muzykantw. Chcielibymy zaprosi Mariana Bujaka (skrzypce) i Franciszka Grbskiego (harmonia). Ale nie organizujemy regularnych warsztatw. Zrobimy skadk, aby opaci muzykantw i zakupi jedzenie, sami bdziemy przygotowywa posiki itd.
Domek jest may, bdziemy w nim taczy i korzysta z kuchni. Wszystkich prosimy o przywiezienie namiotw. Podobnie rzecz si ma z azienk, do ktrej wod dostarcza mao wydajna pompa, dlatego wikszo z nas musi nastawi si na codzienne mycie w niedalekiej rzeczce. Sowem warunki bd do spartaskie. Co jednak mamy nadziej wynagrodzi nam muzyka. Dom znajduje si osiem kilometrw od Iy. (na mapie pod Radomiem). Niedaleko jest muzeum instrumentw ludowych w Szydowcu.
Wszystkich chtnych prosimy o wczeniejszy kontakt! Agnieszka i Tomek Jeowie tel. 648 83 00, Piotr Piszczatowski tel.6437108.
Piotr Piszczatowski

Gazetka "Korzenie" wydawana przez Stowarzyszenie "Dom Taca"
02-033 Warszawa, ul. Raszyska 56 m.14 te. 6686955 e-mail: domtanca@domtanca.art.pl
Bank lski S.A. Oddzia W-wa Filia Nowowiejska 5, nr konta: 310024 - 0501279 525
ISSN 1505-0483
Redaktor naczelny: Katarzyna Andrzejowska
logo Gazetki: Waldemar Umiastowski

  

[ Powrt do Gazetka | Wykaz sekcji ]
Theme Design By SeriArt.net    Powered By Php-Nuke

=admin=

strona gwna